no-img
بازار فایل

پایان نامه مقایسه آموزه های تربیتی گلستان سعدی و قابوس نامه | بازار فایل


بازار فایل

ادامه مطلب

پایان نامه مقایسه آموزه های تربیتی گلستان سعدی و قابوس نامه
zip
۱۳۹۵-۰۳-۲۳
50000 تومان
1 فروش
50000 تومان – خرید

پایان نامه مقایسه آموزه های تربیتی گلستان سعدی و قابوس نامه


چکیده

ضرورت مقايسه بین مضامين مشترک تربیتی گلستان سعدي و کتاب قابوس­نامه عنصرالمعالي بدان جهت بوده است که معمولاً در ميان بسياري از خوانندگان آثار سعدي گمان بر آن بوده و هست که شيخ اجل اين مسايل و گفتارها را خود مطرح کرده و به قول وي:

کهن خرقه­ی خويش پيراستن                           به از جامه­ی­ عاريت خواستن

در اين مقايسه بخش­هايي از مشترکات آثار اين دو سخنور بزرگ که از جهت معنايي و در بسياري موارد لفظي به هم نزديک بودند، در برابر هم قرار گرفته­اند. امّا قبل از اين کار براي نشان دادن دشواري کار شمّه­اي در باب فاصله­ی زماني مربوط به اين دو سخنور و ضمناً هنر بياني سعدي که مي­تواند ردّ پاي هر نوع مضمون­گيري يا به قولي تأثيرپذيري را گم نمايد بيان شده است. ويژگي­هاي تربيتي«قابوس نامه» و اهمیّت آن در آموزه­های تربیتی بيان شده و آنگاه مقايسه­اي ميان اين اثر و آرا و انديشه­هاي تربيتي سعدی در كتاب «گلستان» صورت گرفته است. اهمیّت و ضرورت اين موضوع بدان جهت است كه آموزه­های تربيتي سعدی در «گلستان» مورد استناد منابع مختلف است. و «قابوس­نامه»، در اين زمينه هم سرشار از موضوعات اخلاقي و تربيتي است و مي­تواند در اكثر مباحث دانش مفيد واقع شود. در اين مقايسه به ديدگاه­هاي مشترك و وجوه اختلاف در روش­هاي «قابوس نامه» عنصرالمعالي و «گلستان» سعدی اشاره شده است و حاصل اين مقايسه آن است كه اثر عنصرالمعالي با آن كه به شيوه اندرز بيان شده است نسبت به سعدی، كه دستورات تربيتي را به صورت حکمت مطرح مي­كند، تفاوت چندانی ندارد.

کلمات کلّیدی

آموزه­های تربیتی – سعدی – عنصرالمعالی- گلستان- قابوس نامه

 

مقدّمه

هدف از خلقت انسان رسيدن به كمال مطلوب است و لازمه‌ي تحقق اين هدف كسب فضايل اخلاقي در سايه‌ي تربيت است. انبيا نيز هدفي جز تعليم مكارم اخلاقي نداشته‌اند. آن‌ها در مسير انسان‌سازي و تربيت انسان‌ها مشكلات و مرارت‌هاي زيادي را متحمّل شده‌اند و زندگي سراسر مبارزه­ی رسول گرامي اسلام نيز چيزي جز تربيت و تعليم مكارم اخلاقي نبوده است. آيات قرآن كريم از جانب خالق هستي شامل پيام‌هاي اخلاقي و تربيتي است. شاعران و نويسندگان و مصلحان متعهد اجتماعي نيز با الهام از آيات حيات‌بخش قرآن كريم از ديدگاه‌هاي خاصّي به اين موضوع پرداخته‌اند. در اين پژوهش با سير در ادبیّات كهن فارسي به مطالعه­ی ديدگاه­ها و نظريات گذشتگان درباره­ی امر خطير تعليم و تربيت نیز پرداخته شده است. به تناسب موضوع، محور بحث، ادبیّات تربیتی فارسي خواهد بود. از آن­جا كه ادبیّات تربیتی، حوزه بسيار گسترده­اي را شامل مي­شود و نمي­توان به بررسي همه آثار موجود در اين حوزه پرداخت، ناگزير، دست به انتخاب زديم. كتاب­هاي منتخب در اين پژوهش از مهم­ترین متون نثر تربیتی كلاسيك هستند و قرن­هاي متمادي به عنوان منبع آموزشي در مكتب­ها و مدارس تدريس مي­شده­اند و بيش از ساير متون، ديدگاه­هاي تربيتي گذشتگان ما را منعكس مي­كنند. دو كتاب­ها قابوس­نامه و گلستان متعلق به سبك بينابين هستند يعني سبك آن­ها بين نثر مرسل(ساده) و فنّي است و از لحاظ ويژگي­های سبكي و طرز نگارش، شباهت­هاي بسياري باهم دارند. در مقابل آن­ها دو كتاب مرزبان­نامه و کلیله و دمنه به سبك نثر فنّي نگاشته شده­اند و بين آن­ها اشتراكات فراوان مي­توان ديد. علاوه بر اين چهار كتاب مذكور به لحاظ ارزش ادبي و درجه­ی تربیتی بودن نيز با يكديگر تفاوت دارند. محتواي گلستان و مرزبان­نامه تا حدّ زيادي انتقادي و اجتماعي است و به سبب خفقان و محدوديت­هاي سياسي به زبان تمثيل نگاشته شده­اند.

سعدي عليه الرّحمه آثار منظوم و منثور خود را از ديدگاه اخلاق و تربيت تزيين نموده و سخنان نغز و حكيمانه‌ي خود را تحت تأثير انديشه‌هاي متعهدانه‌ي اخلاقي و تربیتي بيان نموده‌ است. به بيان ديگر درونمايه آثار اين شاعر شيرين سخن اخلاق و تربيت بوده است. او مفاهيم اخلاقي و تربيتي را گاهي به صورت نثر مسجّع، گاه شعر عاشقانه و گاه در قالب حكايت و داستان به صورتي روان و تأثيرگذار بيان نموده است. سخنان سعدي نه مقيّد به زمان است نه اسير مكان بلكه تا زماني كه انسانيّت زنده است و تا روزگاري كه معرفت و شرافت در نهاد انسان‌ها حضور دارد، تازه و شنيدني است.            «قابوس نامه» يا به تعبيري «نصيحت­نامه» تألیف «عنصرالمعالي کيکاووس» از آثار قرن پنجم هجري قمري و اثري تربيتي است که در حوزه­ی اخلاق و ارشاد جايگاه خاصّي دارد. هدف و انگيزه­ی نويسنده از تألیف اين کتاب، ابتدا ارشاد و راهنمايي فرزندش «گيلان شاه» و سپس بهره­مندي ديگر جويندگان است.

امتيازات و ويژگي­هاي قابوس­نامه، تنها مربوط به محتواي تربیتی و اندرزگونه آن نيست؛ بلکه عوامل متعدّدي در کنار هم به تعميق و نفوذ اين آموزه­هاي تربيتي در مخاطب مدد مي­رساند. ويژگي­هاي خاصّ نويسنده چون صميمیّت، صداقت، پاکي سخن، فروتني و آزادانديشي از يک سو و ابزار کلامي وي چون به کارگيري امثال رايج فارسي و عربي، استفاده از تمثيل و داستان­هاي جذّاب و مناسب با موضوعات متن، بهره­گيري از آيات و احاديث، برخورداري از سخنان بزرگان و اشعار فارسي از جمله عوامل مهمّي است که به غناي تربیتی اين اثر قوت بخشيده، از اين حيث آن را جاويد و ماندگار کرده است. در اين پژوهش ويژگي­هاي خاصّ قابوس­نامه و آثار سعدی برشمرده شده که خود مدل و الگويي از ارزش­هاي اخلاقي را به طور غيرمستقيم به نمايش مي­گذارد؛ سپس به دسته بندي موضوعات محتوايي اين اثر پرداخته شده­ است و در پايان نیز تأثير ابزار کلامي نويسنده مورد بررسي قرار گرفته است.

 

فهرست

عنوانصفحهچکیده1مقدمه2فصل اول : کلیات51-1- بیان مسأله61-2 – ضرورت تحقيق61-3 پیشینه ی تحقیق81-4 سؤالات تحقیق81-5           فرضیّه ها81-6 اهداف پژوهش81-7 روش کار8فصل دوّم:   مبانی نظری تحقیق 2-1 مقدمه112-2 تعریف تربیت112-3 تعریف جامعه112-4 رویکردهای نظری به رابطه­ی جامعه و آموزه های تربیت122-4-1 مکاتب تربیتی کارکردگرایی122-4-2 مکاتب تربیتی تضاد یا ستیز132-4-3 مکاتب تربیتی کنش متقابل142-5 نهادهای اجتماعی و نقش آن در آموزه های تربیتی152-5-1 نهاد خانواده162-5-2 خانواده و انواع آن162-5-3 کارکردهای خانواده در آموزه های تربیتی172-5-3-1 تأمین نیازهای جنسی و تولیدمثل172-5-3-2 برآوردن نیازهای اقتصادی182-5-3-3 گرایش به اخلاق و مذهب182-6 خانواده و تعلیم و تربیت182-7 نقش حکومت در آموزه های تربیت192-8 وظایف حکومت در آموزه های تربیتی212-8-1 دین212-8-2 دین و تربیت222-9 نقش تاریخی دین در تربیت انسان ها232-10 چالش های تربیت دینی232-11 فرهنگ آموزه­های تربیتی242-11-1 نسبیت فرهنگی242-11-2 تأخّر و واپس ماندگی فرهنگی252-11-3 فرهنگ پذیری252-11-4 رابطه­ی فرهنگ و تعلیم و تربیت252-12 ضرورت تبيين ماهيت آموزه های تربیت اسلامی262-12-1 هنجاري بودن تربيت262-12-2 تفسيرپذيري مفهوم تربيت اسلامي272-12-3 چالش‏خيزي تحقق آموزه های تربيت اسلامي در فضاي مدرنيته292-12-4 پيش‏بيني‏ناپذيري پيامدهاي انتقال سنن تربيت اسلامي به تربيت جديد312-13        آموزه های تربیتی در سیره پیشوایان (ع)322-13-1 الگودهی322-13-1-1 ارایه­ی الگو از خویشتن332-13-1-2 ارایه­ی الگو از دیگران332-13-2 الگوپردازی332-13-3 الگوزدایی342-13-4پند و اندرز342-13-5 نظارت و مراقبت352-13-6 تحسین و تشویق352-13-7 نیکی در برابر بدی36فصل سوّم: معرفی کتاب گلستان و قابوس نامه و نویسندگان آن 3-1 مقدمه383ـ2 افکار سعدی383-3 کیکاوس بن اسکندر عنصر المعالی503-3-1 زندگی نامه503-3-2عنصرالمعالی کیکاوس513-3-3 سبک قابوس نامه53فصل چهارم: بحث و بررسی 4-1 مقدمه574-2 بررسی مقوله های تربیتی مصلح الدین سعدی شیرازی574-2-1 سعدی و مسأله­ی اصل(وراثت )604-2-2 سعدی و مسأله­ی محیط624-2-3 سعدی و اسطوره­ی پدر634-2-4 برخی دیگر از نکات باب هفتم گلستان65 4-2-5 وراثت و تعليم و تربيت704-2-6 تأثیر محیط در تعلیم و تربیت734-2-7 تأثیر توارث در تعلیم و تربیت744-2-8 مقایسه و نتیجه گیری از تأثیر محیط و توارث754-2-9 تأثیر اختلاف فردی و تفاوت استعداد در تعلیم و تربیت774-2-10 تأثیر تجربه در تعلیم و تربیت774-2-10-1 تجربه به مفهوم پختگی و ورزندگی در کار تعلیم وتربیت77 4-2-10-2 تجربه به مفهوم تمرین و آزمایش عملی794-2-10-3 تجربه به مفهوم سابقه‌ی ذهنی، علایق، خواسته‌ها و تمایلات متعلّم794-2-11 تأثیر زمان در تعلیم و تربیت804-2-11-1 دوران کودکی804-2-11-2 دوران جوانی814-2-11-3 دوران پیری824-2-12 زمان به مفهوم موقعّیت و وضعِیّت‌های مختلف و تأثیر آن‌ها در تعلیم و تربیت834-3 بررسی اندیشه های عنصرالمعالی در قابوس نامه844-4 نگاهی به تفاوت های موجود بین سعدی و عنصرالمعالی884-4-1هنر بیانی سعدی894-4-2چند عبارت قابوس نامه در مقایسه با یکی از اندرزنامه های پیش از او914-5 مضامین مشترک924-5-1.در آداب معاشرت924-5-2در آداب اجتماعی944-5-3 در آداب دوستی و دشمنی954-5-4در سیاست و مملکت داری954-5-5 در اخلاق شاهان و ندیمان974-5-6 در آداب سخن گفتن و سکوت974-5-7 در صبر و بردباری994-5-8در عالم تربیت994-5-9 در قناعت994-5-10در خرج و دخل1004-5-11در پرهیز از اظهار نیاز و منّت کشیدن1004-5-12.در تلاش و کوشش1014-5-13در فضل و هنر و کمال1014-5-14 در خوش­خویی1014-5-15در میانه روی1024-5-16 در روزی مقدّر102فصل پنجم: نتيجه گيري 4-1 نتیجه گیری1044-2 پیشنهاد106منابع107



درباره نویسنده

مدیر سایت بازار فایل

مدیر 10 نوشته در بازار فایل دارد . مشاهده تمام نوشته های

دیدگاه ها


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *