ورود و عضویت
0
سبد خرید شما خالی است

پایان نامه مقایسه آموزه های تربیتی گلستان سعدی و قابوس نامه

مشاهده پیش نمایش

گزارش تخلف
50,000تومان
0فروش موفق
محصول مورد تایید است
محصول ویژه است
محصول دارای هدیه می باشد
0 فروش 0 دانشجو

چکیده

ضرورت مقایسه بین مضامین مشترک تربیتی گلستان سعدی و کتاب قابوس­نامه عنصرالمعالی بدان جهت بوده است که معمولاً در میان بسیاری از خوانندگان آثار سعدی گمان بر آن بوده و هست که شیخ اجل این مسایل و گفتارها را خود مطرح کرده و به قول وی:

کهن خرقه­ی خویش پیراستن به از جامه­ی­ عاریت خواستن

در این مقایسه بخش­هایی از مشترکات آثار این دو سخنور بزرگ که از جهت معنایی و در بسیاری موارد لفظی به هم نزدیک بودند، در برابر هم قرار گرفته­اند. امّا قبل از این کار برای نشان دادن دشواری کار شمّه­ای در باب فاصله­ی زمانی مربوط به این دو سخنور و ضمناً هنر بیانی سعدی که می­تواند ردّ پای هر نوع مضمون­گیری یا به قولی تأثیرپذیری را گم نماید بیان شده است. ویژگی­های تربیتی«قابوس نامه» و اهمیّت آن در آموزه­های تربیتی بیان شده و آنگاه مقایسه­ای میان این اثر و آرا و اندیشه­های تربیتی سعدی در کتاب «گلستان» صورت گرفته است. اهمیّت و ضرورت این موضوع بدان جهت است که آموزه­های تربیتی سعدی در «گلستان» مورد استناد منابع مختلف است. و «قابوس­نامه»، در این زمینه هم سرشار از موضوعات اخلاقی و تربیتی است و می­تواند در اکثر مباحث دانش مفید واقع شود. در این مقایسه به دیدگاه­های مشترک و وجوه اختلاف در روش­های «قابوس نامه» عنصرالمعالی و «گلستان» سعدی اشاره شده است و حاصل این مقایسه آن است که اثر عنصرالمعالی با آن که به شیوه اندرز بیان شده است نسبت به سعدی، که دستورات تربیتی را به صورت حکمت مطرح می­کند، تفاوت چندانی ندارد.

کلمات کلّیدی

آموزه­های تربیتی – سعدی – عنصرالمعالی- گلستان- قابوس نامه

مقدّمه

هدف از خلقت انسان رسیدن به کمال مطلوب است و لازمه‌ی تحقق این هدف کسب فضایل اخلاقی در سایه‌ی تربیت است. انبیا نیز هدفی جز تعلیم مکارم اخلاقی نداشته‌اند. آن‌ها در مسیر انسان‌سازی و تربیت انسان‌ها مشکلات و مرارت‌های زیادی را متحمّل شده‌اند و زندگی سراسر مبارزه­ی رسول گرامی اسلام نیز چیزی جز تربیت و تعلیم مکارم اخلاقی نبوده است. آیات قرآن کریم از جانب خالق هستی شامل پیام‌های اخلاقی و تربیتی است. شاعران و نویسندگان و مصلحان متعهد اجتماعی نیز با الهام از آیات حیات‌بخش قرآن کریم از دیدگاه‌های خاصّی به این موضوع پرداخته‌اند. در این پژوهش با سیر در ادبیّات کهن فارسی به مطالعه­ی دیدگاه­ها و نظریات گذشتگان درباره­ی امر خطیر تعلیم و تربیت نیز پرداخته شده است. به تناسب موضوع، محور بحث، ادبیّات تربیتی فارسی خواهد بود. از آن­جا که ادبیّات تربیتی، حوزه بسیار گسترده­ای را شامل می­شود و نمی­توان به بررسی همه آثار موجود در این حوزه پرداخت، ناگزیر، دست به انتخاب زدیم. کتاب­های منتخب در این پژوهش از مهم­ترین متون نثر تربیتی کلاسیک هستند و قرن­های متمادی به عنوان منبع آموزشی در مکتب­ها و مدارس تدریس می­شده­اند و بیش از سایر متون، دیدگاه­های تربیتی گذشتگان ما را منعکس می­کنند. دو کتاب­ها قابوس­نامه و گلستان متعلق به سبک بینابین هستند یعنی سبک آن­ها بین نثر مرسل(ساده) و فنّی است و از لحاظ ویژگی­های سبکی و طرز نگارش، شباهت­های بسیاری باهم دارند. در مقابل آن­ها دو کتاب مرزبان­نامه و کلیله و دمنه به سبک نثر فنّی نگاشته شده­اند و بین آن­ها اشتراکات فراوان می­توان دید. علاوه بر این چهار کتاب مذکور به لحاظ ارزش ادبی و درجه­ی تربیتی بودن نیز با یکدیگر تفاوت دارند. محتوای گلستان و مرزبان­نامه تا حدّ زیادی انتقادی و اجتماعی است و به سبب خفقان و محدودیت­های سیاسی به زبان تمثیل نگاشته شده­اند.

سعدی علیه الرّحمه آثار منظوم و منثور خود را از دیدگاه اخلاق و تربیت تزیین نموده و سخنان نغز و حکیمانه‌ی خود را تحت تأثیر اندیشه‌های متعهدانه‌ی اخلاقی و تربیتی بیان نموده‌ است. به بیان دیگر درونمایه آثار این شاعر شیرین سخن اخلاق و تربیت بوده است. او مفاهیم اخلاقی و تربیتی را گاهی به صورت نثر مسجّع، گاه شعر عاشقانه و گاه در قالب حکایت و داستان به صورتی روان و تأثیرگذار بیان نموده است. سخنان سعدی نه مقیّد به زمان است نه اسیر مکان بلکه تا زمانی که انسانیّت زنده است و تا روزگاری که معرفت و شرافت در نهاد انسان‌ها حضور دارد، تازه و شنیدنی است. «قابوس نامه» یا به تعبیری «نصیحت­نامه» تألیف «عنصرالمعالی کیکاووس» از آثار قرن پنجم هجری قمری و اثری تربیتی است که در حوزه­ی اخلاق و ارشاد جایگاه خاصّی دارد. هدف و انگیزه­ی نویسنده از تألیف این کتاب، ابتدا ارشاد و راهنمایی فرزندش «گیلان شاه» و سپس بهره­مندی دیگر جویندگان است.

امتیازات و ویژگی­های قابوس­نامه، تنها مربوط به محتوای تربیتی و اندرزگونه آن نیست؛ بلکه عوامل متعدّدی در کنار هم به تعمیق و نفوذ این آموزه­های تربیتی در مخاطب مدد می­رساند. ویژگی­های خاصّ نویسنده چون صمیمیّت، صداقت، پاکی سخن، فروتنی و آزاداندیشی از یک سو و ابزار کلامی وی چون به کارگیری امثال رایج فارسی و عربی، استفاده از تمثیل و داستان­های جذّاب و مناسب با موضوعات متن، بهره­گیری از آیات و احادیث، برخورداری از سخنان بزرگان و اشعار فارسی از جمله عوامل مهمّی است که به غنای تربیتی این اثر قوت بخشیده، از این حیث آن را جاوید و ماندگار کرده است. در این پژوهش ویژگی­های خاصّ قابوس­نامه و آثار سعدی برشمرده شده که خود مدل و الگویی از ارزش­های اخلاقی را به طور غیرمستقیم به نمایش می­گذارد؛ سپس به دسته بندی موضوعات محتوایی این اثر پرداخته شده­ است و در پایان نیز تأثیر ابزار کلامی نویسنده مورد بررسی قرار گرفته است.

فهرست

عنوانصفحهچکیده1مقدمه2فصل اول : کلیات51-1- بیان مسأله61-2 – ضرورت تحقیق61-3 پیشینه ی تحقیق81-4 سؤالات تحقیق81-5 فرضیّه ها81-6 اهداف پژوهش81-7 روش کار8فصل دوّم: مبانی نظری تحقیق 2-1 مقدمه112-2 تعریف تربیت112-3 تعریف جامعه112-4 رویکردهای نظری به رابطه­ی جامعه و آموزه های تربیت122-4-1 مکاتب تربیتی کارکردگرایی122-4-2 مکاتب تربیتی تضاد یا ستیز132-4-3 مکاتب تربیتی کنش متقابل142-5 نهادهای اجتماعی و نقش آن در آموزه های تربیتی152-5-1 نهاد خانواده162-5-2 خانواده و انواع آن162-5-3 کارکردهای خانواده در آموزه های تربیتی172-5-3-1 تأمین نیازهای جنسی و تولیدمثل172-5-3-2 برآوردن نیازهای اقتصادی182-5-3-3 گرایش به اخلاق و مذهب182-6 خانواده و تعلیم و تربیت182-7 نقش حکومت در آموزه های تربیت192-8 وظایف حکومت در آموزه های تربیتی212-8-1 دین212-8-2 دین و تربیت222-9 نقش تاریخی دین در تربیت انسان ها232-10 چالش های تربیت دینی232-11 فرهنگ آموزه­های تربیتی242-11-1 نسبیت فرهنگی242-11-2 تأخّر و واپس ماندگی فرهنگی252-11-3 فرهنگ پذیری252-11-4 رابطه­ی فرهنگ و تعلیم و تربیت252-12 ضرورت تبیین ماهیت آموزه های تربیت اسلامی262-12-1 هنجاری بودن تربیت262-12-2 تفسیرپذیری مفهوم تربیت اسلامی272-12-3 چالش‏خیزی تحقق آموزه های تربیت اسلامی در فضای مدرنیته292-12-4 پیش‏بینی‏ناپذیری پیامدهای انتقال سنن تربیت اسلامی به تربیت جدید312-13 آموزه های تربیتی در سیره پیشوایان (ع)322-13-1 الگودهی322-13-1-1 ارایه­ی الگو از خویشتن332-13-1-2 ارایه­ی الگو از دیگران332-13-2 الگوپردازی332-13-3 الگوزدایی342-13-4پند و اندرز342-13-5 نظارت و مراقبت352-13-6 تحسین و تشویق352-13-7 نیکی در برابر بدی36فصل سوّم: معرفی کتاب گلستان و قابوس نامه و نویسندگان آن 3-1 مقدمه383ـ2 افکار سعدی383-3 کیکاوس بن اسکندر عنصر المعالی503-3-1 زندگی نامه503-3-2عنصرالمعالی کیکاوس513-3-3 سبک قابوس نامه53فصل چهارم: بحث و بررسی 4-1 مقدمه574-2 بررسی مقوله های تربیتی مصلح الدین سعدی شیرازی574-2-1 سعدی و مسأله­ی اصل(وراثت )604-2-2 سعدی و مسأله­ی محیط624-2-3 سعدی و اسطوره­ی پدر634-2-4 برخی دیگر از نکات باب هفتم گلستان65 4-2-5 وراثت و تعلیم و تربیت704-2-6 تأثیر محیط در تعلیم و تربیت734-2-7 تأثیر توارث در تعلیم و تربیت744-2-8 مقایسه و نتیجه گیری از تأثیر محیط و توارث754-2-9 تأثیر اختلاف فردی و تفاوت استعداد در تعلیم و تربیت774-2-10 تأثیر تجربه در تعلیم و تربیت774-2-10-1 تجربه به مفهوم پختگی و ورزندگی در کار تعلیم وتربیت77 4-2-10-2 تجربه به مفهوم تمرین و آزمایش عملی794-2-10-3 تجربه به مفهوم سابقه‌ی ذهنی، علایق، خواسته‌ها و تمایلات متعلّم794-2-11 تأثیر زمان در تعلیم و تربیت804-2-11-1 دوران کودکی804-2-11-2 دوران جوانی814-2-11-3 دوران پیری824-2-12 زمان به مفهوم موقعّیت و وضعِیّت‌های مختلف و تأثیر آن‌ها در تعلیم و تربیت834-3 بررسی اندیشه های عنصرالمعالی در قابوس نامه844-4 نگاهی به تفاوت های موجود بین سعدی و عنصرالمعالی884-4-1هنر بیانی سعدی894-4-2چند عبارت قابوس نامه در مقایسه با یکی از اندرزنامه های پیش از او914-5 مضامین مشترک924-5-1.در آداب معاشرت924-5-2در آداب اجتماعی944-5-3 در آداب دوستی و دشمنی954-5-4در سیاست و مملکت داری954-5-5 در اخلاق شاهان و ندیمان974-5-6 در آداب سخن گفتن و سکوت974-5-7 در صبر و بردباری994-5-8در عالم تربیت994-5-9 در قناعت994-5-10در خرج و دخل1004-5-11در پرهیز از اظهار نیاز و منّت کشیدن1004-5-12.در تلاش و کوشش1014-5-13در فضل و هنر و کمال1014-5-14 در خوش­خویی1014-5-15در میانه روی1024-5-16 در روزی مقدّر102فصل پنجم: نتیجه گیری 4-1 نتیجه گیری1044-2 پیشنهاد106منابع107

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “پایان نامه مقایسه آموزه های تربیتی گلستان سعدی و قابوس نامه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

preloader